Δάνεια και εταιρείες διαχείρισης: τι αλλάζει με τον νέο νόμο
Στις 5 Νοεμβρίου 2026 η Ολομέλεια της Βουλής ψήφισε κατά πλειοψηφία το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την «Ενίσχυση εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις — Προστασία συνεπών οφειλετών» και μια σειρά άλλων θεμάτων, από τη φορολογία των κρυπτοστοιχείων έως τη λογιστική μεταρρύθμιση της Γενικής Κυβέρνησης. Για τον δανειολήπτη, τα κρίσιμα σημεία συγκεντρώνονται σε λίγα άρθρα.
Ανώτατο όριο στους τόκους
Το άρθρο 14 επεκτείνει τον περιορισμό του άρθρου 39 του ν. 3259/2004: το σύνολο των απαιτήσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής δεν μπορεί να υπερβαίνει το τριπλάσιο του κεφαλαίου. Σε δάνειο αρχικού κεφαλαίου 100.000 ευρώ, η συνολική απαίτηση δεν μπορεί να ξεπερνά τις 300.000 ευρώ, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις της διάταξης.
Δύο διευκρινίσεις είναι απαραίτητες, γιατί η είδηση παρουσιάστηκε κατά τόπους ως «διαγραφή τόκων». Πρώτον, η ρύθμιση δεν διαγράφει τόκους· θέτει ανώτατο όριο στο συνολικό ποσό. Δεύτερον, δεν καταλαμβάνει κάθε οφειλή: το πεδίο εφαρμογής ορίζεται στον νόμο και πρέπει να ελεγχθεί ανά περίπτωση. Ο επανυπολογισμός γίνεται από τους πιστωτές, με προθεσμία που αναφέρεται ως εξάμηνη.
Διαφάνεια και αναστολή τοκοφορίας
Το άρθρο 13 συνδέει τη διαφάνεια ως προς την απαίτηση με την τοκοφορία: όταν ο διαχειριστής δεν ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις ενημέρωσης, η τοκοφορία μπορεί να ανασταλεί, υπό προϋποθέσεις. Είναι η πρώτη φορά που η πληροφόρηση του οφειλέτη αποκτά άμεσο οικονομικό αντίκρισμα και όχι μόνο χαρακτήρα διοικητικής υποχρέωσης.
Συμπληρωματικά, τα άρθρα 3, 4 και 5 προβλέπουν ετήσιο διαχειριστικό έλεγχο και δημοσιοποίηση πληροφοριών, υποχρεώσεις διαφάνειας και υποβολής στοιχείων, με αξιολόγηση της συμμόρφωσης. Το άρθρο 11 εισάγει συνεργασία με τον Ελληνικό Χρηματοοικονομικό Μεσολαβητή και το άρθρο 30 ορίζει την Τράπεζα της Ελλάδος ως αρμόδια αρχή.
Ο «συνεπής οφειλέτης»
Το άρθρο 15, που συγκέντρωσε και την ευρύτερη πλειοψηφία στην ονομαστική ψηφοφορία (227 υπέρ), προστατεύει τον συνεπή οφειλέτη από ενέργειες είσπραξης. Το άρθρο 27 θεσπίζει υποχρέωση καλής πίστης και περιορισμό των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης. Ποιος χαρακτηρίζεται «συνεπής» και υπό ποιες προϋποθέσεις ενεργοποιείται η προστασία είναι το σημείο που θα κρίνει πόσο πραγματική είναι η ρύθμιση στην πράξη.
Πριν από τον πλειστηριασμό
Το άρθρο 17 τυποποιεί την πρόταση διευθέτησης που οφείλει να υποβληθεί στον οφειλέτη πριν από τον πλειστηριασμό. Προσοχή: η υποβολή πρότασης δεν σημαίνει αποδοχή της ούτε αυτόματη αναστολή της αναγκαστικής εκτέλεσης. Η διαδικασία συνεχίζεται, εκτός αν υπάρξει συμφωνία ή δικαστική παρέμβαση.
Σημειώνεται ότι, κατά τη δημοσιογραφική κάλυψη, αποσύρθηκε το άρθρο 23, το οποίο προέβλεπε ότι οι συμβάσεις ρύθμισης θα αποτελούσαν αυτομάτως εκτελεστούς τίτλους χωρίς δικαστική απόφαση.
Διμερής ρύθμιση και 120 δόσεις
Το άρθρο 19 εισάγει ειδική διαδικασία διμερούς ρύθμισης μεταξύ οφειλέτη και πιστωτή, με τα άρθρα 21, 22 και 24 να ρυθμίζουν την επικοινωνία με τον οφειλέτη, τη διαδικασία εξέτασης των αιτήσεων και την ανώτατη διάρκεια της ρύθμισης. Τα άρθρα 35 και 36 προβλέπουν τμηματική καταβολή σε έως 120 δόσεις προς τη φορολογική διοίκηση και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης, για ορισμένες κατηγορίες οφειλών — όχι για όλες. Το άρθρο 38 καταργεί τους χρονικούς περιορισμούς υπαγωγής σε ρύθμιση για οφειλές από καταπτώσεις εγγυήσεων του Δημοσίου, της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και του ΤΕΜΠΜΕ.
Επιτόκιο 3% και πρόστιμα
Με υπουργική τροπολογία (212 υπέρ) θεσπίζεται σταθερό επιτόκιο 3% για ρυθμίσεις δανειακών οφειλών μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, για όλη τη διάρκεια έως την αποπληρωμή, για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες. Η ίδια τροπολογία δεκαπλασιάζει το ανώτατο διοικητικό πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος σε διαχειριστές και αγοραστές πιστώσεων: από 500.000 σε 5.000.000 ευρώ.
Ποιος είναι ο «διαχειριστής» και γιατί έχει σημασία
Για πολλούς οφειλέτες η πρακτική δυσκολία των τελευταίων χρόνων δεν ήταν το ύψος της οφειλής αλλά η ταυτότητα του αντισυμβαλλομένου. Το δάνειο συνήφθη με τράπεζα· η απαίτηση μεταβιβάστηκε σε εταιρεία απόκτησης πιστώσεων· τη διαχείριση ανέλαβε εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, ο γνωστός «servicer»· και ενδιάμεσα μεσολάβησαν αλλαγές προσώπων, διευθύνσεων και τηλεφωνικών κέντρων. Το αποτέλεσμα ήταν ότι ο οφειλέτης συχνά δεν μπορούσε να πάρει ούτε αναλυτική κατάσταση της οφειλής του.
Γι' αυτό οι διατάξεις για τη διαφάνεια και την υποβολή στοιχείων δεν είναι διαδικαστική λεπτομέρεια. Όταν η ενημέρωση συνδέεται με την τοκοφορία, η παράλειψη αποκτά κόστος για τον διαχειριστή — και αυτό είναι, στην πράξη, το μόνο κίνητρο που λειτουργεί.
Τι μπορεί να κάνει κανείς αύριο
Ανεξάρτητα από το πότε θα ενεργοποιηθεί κάθε διάταξη, τα βήματα που έχουν νόημα σε κάθε περίπτωση είναι συγκεκριμένα.
- Αναλυτική κατάσταση οφειλής. Αίτημα προς τον διαχειριστή για πλήρη ανάλυση: αρχικό κεφάλαιο, καταβολές, τόκοι ανά περίοδο, έξοδα, τρέχον υπόλοιπο. Χωρίς αυτό δεν μπορεί να ελεγχθεί ούτε το τριπλάσιο του κεφαλαίου ούτε τυχόν παραγραφή.
- Έλεγχος του δικαιούχου. Ποιος είναι σήμερα ο δικαιούχος της απαίτησης, πότε έγινε η μεταβίβαση και αν αυτή καταχωρίστηκε. Στοιχεία που επηρεάζουν τη νομιμοποίηση σε κάθε διαδικασία εκτέλεσης.
- Καταγραφή προθεσμιών. Ημερομηνίες επιδόσεων, προθεσμίες ανακοπών, προγραμματισμένοι πλειστηριασμοί. Οι περισσότερες απώλειες δικαιωμάτων σε αυτόν τον τομέα δεν προκύπτουν από αδυναμία πληρωμής αλλά από εκπρόθεσμη αντίδραση.
- Έλεγχος επιλεξιμότητας. Αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις ευάλωτου ή επιλέξιμου οφειλέτη, ώστε να εκτιμηθεί αν το σταθερό επιτόκιο 3% μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού είναι πραγματική επιλογή.
Τι δεν αλλάζει
Η ψήφιση ενός νόμου δεν αναστέλλει από μόνη της εκκρεμείς διαδικασίες. Όποιος βρίσκεται σε διαπραγμάτευση ή αντιμετωπίζει προγραμματισμένο πλειστηριασμό δεν πρέπει να θεωρήσει ότι το χρονοδιάγραμμα πάγωσε. Η εφαρμογή κάθε διάταξης εξαρτάται από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και από τις μεταβατικές της προβλέψεις, οι οποίες κατά τη σύνταξη του παρόντος δεν είχαν επιβεβαιωθεί. Μέχρι τότε, το ασφαλές είναι να ελέγχεται η συγκεκριμένη οφειλή: ποιος είναι ο σημερινός δικαιούχος, τι ακριβώς περιλαμβάνει η απαίτηση και ποιες προθεσμίες τρέχουν.
Πηγές
- dikastiko.gr, «Βουλή: Ψηφίστηκε το ν/σ για την ενίσχυση εποπτείας απαιτήσεων από δάνεια και την προστασία συνεπών οφειλετών», 5.11.2026
- lawandorder.gr, «Βουλή: Πέρασε το νομοσχέδιο για την προστασία των δανειοληπτών», 5.11.2026
- pressing.gr, «Τι αλλάζει με το νομοσχέδιο που ψηφίστηκε για servicers, τόκους και ρυθμίσεις οφειλών», 6.11.2026
- Άρθρο 39 ν. 3259/2004